Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç fiyatlarındaki anormal artışı önlemek amacıyla İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik’te değişikliğe gitti. Resmi Gazete’de yayımlanarak 15 Temmuz 2023 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik, 1 Ocak 2024 tarihine kadar ikinci el araçların üretici veya satıcı tarafından tavsiye edilen güncel satış fiyatının (sıfır) üzerindeki fiyatlarla reklam yoluyla satışını yasaklıyor. Bu bağlamda, kısıtlamalara aykırı olduğu tespit edilen reklamları veren gerçek ve tüzel kişilere reklam başına 300.000 liraya kadar idari para cezası uygulanacağı belirtilmiştir.
Bu nedenle reklam siteleri üzerinden satış yapanlar araçlarını sıfır liste fiyatının altına indirdi. Ancak otomobil almak için ilan sahipleriyle görüşen vatandaşlar farklı bir durumla karşılaştı. İlan sahipleri telefon ve yüz yüze görüşmelerde aksesuar bahanesiyle daha yüksek fiyat talep etti. Satıcı, ilan ile satış fiyatı arasındaki farkın Bakanlığın uygulamasından kaynaklandığını ve birçok kişinin ceza almamak için böyle yaptığını belirtti. Birçok vatandaş bu şekilde yönetmelikleri ihlal eden kişileri Bakanlığa şikayet etti.
“Araçlar yatırım aracı olmaktan çıkarsa fiyatlar düşer”
Konuyla ilgili DHA’ya konuşan Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Başkanı Aydın Erkoç, Türkiye’de araçların bir yatırım aracı haline geldiğini belirterek, “Araçlar yatırım aracı olmaktan çıkarsa fiyatların yükselmesini engelleyebiliriz” dedi. Araç fiyatlarının yükselmesini önlemek ve bayilerdeki araç satış fiyatlarının dışarıdan çok yüksek gelmesini engellemek için çeşitli çalışmalar yapılıyor. Düzenlemelerin gözden geçirilmesi bu örneklerden biri. Örneğin, diyelim ki bayideki satış fiyatı 1 milyon lira. Ancak o araca aksesuar eklerseniz fiyat 1.200.000, 1.300.000 ve benzeri rakamlara çıkıyor. Bazı insanlar bu durumu istismar ediyor. Sektörümüzde çürük elmalar var ama dışarıda ‘al-satçı’ diye tabir edilenler daha fazlasını yapıyor. Ancak eskiden bayilerden araç alıp stoklayanlar bu cezalar yazıldığından beri piyasaya sürüyorlar. Al-satçılara da aynı cezaların uygulanması durumunda araç fiyatlarındaki bu suni artışın da ortadan kalkacağına inanıyoruz.” diye konuştu.
“Devletin zararı milyarlarca lirayı buluyor”
Otomobil satış işini profesyonel olarak yapanların tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğine dikkat çeken Erkoç, şunları söyledi; Bu işle ilgili mesleki yeterlilik sınavlarına girmiş ve yeterlilik belgelerini almışlardır. Kira ve stopaj vergisi de ödüyorlar. Ancak bu meslekle alakası olmayan bayilerden ve dışarıdan ‘nasıl olsa fiyatlar yükseliyor’ diyerek ikinci el araç alıyorlar, alıp satmıyorlar. Bu da ister istemez fiyatları yukarı çekiyor. Araba satıcıları en ucuz arabayı satsalar bile 3-4 bin lira vergi ödüyorlar. Ayrıca bazı araçlar 20.000-25.000 liralık bir vergiye tabi tutuluyor. Bu tutar 2022 yılında ‘al-sat’ yapanlar tarafından satılan beş milyon araca uygulandığında devletin kaybı milyarlarca lirayı buluyor. Biz kimse araba almasın ya da satmasın demiyoruz. Bunu söylediğimiz anda piyasada ciddi bir rahatlama olacak ve herkes işini yapacak. Fiyatlar da yükselmeyecek.
“Aykırı reklam için 35 milyon TL ceza”
Bu arada Ticaret Bakanı Ömer Bolat dün sosyal medya hesaplarından konuyla ilgili bir duyuru yaptı. Bakan Bolat, ‘bu kısıtlamaya aykırı reklam verenlere 35 milyon 447 bin TL idari para cezası uygulandığını’ belirtti. 6 Temmuz 2023 tarihinde yayımlanan ve 15 Temmuz 2023 tarihinde yürürlüğe giren Reklam Yönetmeliği öncesinde, bu yönetmeliğe aykırı reklam sayısı 8 Temmuz 2023 tarihinde 20.985 iken, söz konusu yönetmeliklerin yürürlüğe girmesi ve Bakanlığın kamuoyunu bilgilendirmesi sonucunda 15 Temmuz 2023 tarihinde 7.483 seviyesine, 24 Temmuz 2023 tarihinde ise 3.217 seviyesine düşmüştür.” dedi.
